Zasada pierwszeństwa
Starszy - młodszy - uniwersalna reguła daje zawsze pierwszeństwo
osobie starszej, przy czym nigdy nie można sugerować, że
ustępujemy komuś właśnie z powodu jego wieku, możemy bowiem
trafić na osobę przewrażliwioną na tym punkcie.
Kobieta - mężczyzna - obyczaj wywodzący się z kodeksu
rycerskiego daje zawsze pierwszeństwo kobiecie (Europa i kraje
pozostające pod wpływem jej kultury)
-USA - kryterium płci nie
jest stosowane.
Przy dużej różnicy wieku starszy - kobieta -
pierwszeństwo osoby starszej.
Relacja gospodarz - gość - ważniejszy jest zawsze gość.
Wyjątki w zastosowaniu - jeśli gospodarz zaprasza gości do
restauracji wchodzi pierwszy i wskazuje miejsce, w domu może
pierwszy wyciągnąć rękę przy przywitaniu.
Gość z zagranicy przed gościem z Polski.
Honorowe miejsca:
- prawa strona - chcąc
uhonorować gościa sadzamy go po prawej stronie gospodarza.
- w
sali konferencyjnej - naprzeciwko głównego wejścia, jeśli
wejście jest z boku, to honorowe miejsce jest naprzeciwko okien
-
w salonie - jeśli wokół stolika na kawę stoi kanapa i
fotele to honorowym miejscem jest kanapa, natomiast gospodarz
powinien usiąść tak, aby mieć gościa po prawej stronie.
- w
restauracji, kawiarni - najlepsze są miejsca pod ścianami, przodem
co sali.
- w wagonie - przy oknie, przodem do kierunku jazdy.
Pozdrawianie
- w pracy - jako pierwszy wita się ten, który wchodzi do
biura, nie ten który już w biurze jest (jednak na korytarzu
działa jeszcze reguła pierwszeństwa)
- nigdy nie popełnimy
błędu, jeśli przywitamy kogoś jako pierwsi!
- nie powtarzamy
powitania kilkakrotnie w ciągu jednego dnia, jeśli spotykamy tę
samą osobę - wystarczy wtedy uśmiech lub skinienie głowy
-
Panowie zdejmują kapelusz przy powitaniu, kiedy mijana osoba jest
2-3 kroki przed nimi, wkładają gdy się miną. Nie zdejmuje się
beretu ani czapki.
Podawanie ręki:
- uściśnięcie ręki
kobiecie jest akceptowane we wszystkich krajach, poza ortodoksyjnymi
Żydami, ortodoksyjnymi muzułmanami i Hindusami
- różne
sposoby podawania ręki
Kto komu pierwszy podaje rękę:
- przeciwnie
do zasady pierwszeństwa i pozdrawiania - osoby starsze, o wyższym
statusie społecznym i kobiety pierwsze wyciągają rękę. W miejscu
pracy przełożony pierwszy wyciąga rękę do podwładnych, również
do kobiet.
- mężczyźni przed podaniem ręki na ulicy muszą
zdjąć rękawiczki, kobiety nie mają takiego obowiązku.
Całowanie kobiet w rękę:
- Polska jest
jedynym krajem w którym kobiety są całowane w rękę
(zwyczaj spotykany jeszcze w Wiedniu)
- nie całujemy w rękę
kobiet za granicą lub w profesjonalnych kontaktach z
cudzoziemcami.
- kobiety powinny podawać rękę do uścisku,
jeśli jednak zauważą, że mężczyzna ma zamiar je pocałować,
należy lekko podnieść dłoń, aby partner nie musiał się za
bardzo schylać. Mężczyźni nie powinni "dźwigać" dłoni
kobiety do w własnych ust.
- nie powinno się całować kobiety w
rękę na ulicy, w parku itp., można to robić tylko w
pomieszczeniach zamkniętych.
Powstawanie:
- osoby niższe rangą powinny
wstawać, gdy do pokoju wchodzi przełożony
- przy powitaniu
należy zawsze wstawać, wyjątkiem może być tylko osoba starsza
lub kobieta, gdy wita się z mężczyzną.
Przedstawianie:
- w pracy - nowego pracownika
powinien przedstawić szef,
- gospodarz musi przedstawić swoich
gości
- osobie starszej przedstawia się osobę młodszą,
kobiecie - mężczyznę (przy sprzecznych regułach wiek ma
pierwszeństwo)
- przedstawiając kogoś zawsze należy podać nie
tylko nazwisko, ale i imię (aby uniknąć sytuacji, gdy ktoś ma
pospolite nazwisko np. Pan Głąb, Pani Krzywa)
- imię wymieniamy
zawsze przed nazwiskiem (wyjątek Węgry i kraje Dalekiego Wschodu)
-
przedstawiając członków rodziny zawsze wspominamy o łączącym
nas pokrewieństwie (aby uniknąć przykrych sytuacji np. Co to za
stary nudziarz, którego mi przedstawiłaś? Mój
mąż!!!)
- formułę "Bardzo mi przyjemnie" itp.
wypowiada zawsze osoba znaczniejsza
- osobę wchodzącą
przedstawiamy tym, którzy przyszli wcześniej
-
przedstawiając sobie dwie osoby wypada dodać o nich parę słów,
aby znalazły temat do rozpoczęcia rozmowy (np. Przedstawiam Panu
Panią Katarzynę Nowak, która podobnie jak Pan jest
wielbicielką prozy Umberto Eco)
- jak mówi przysłowie
"Własne nazwisko jest dla każdego najpiękniejszym dźwiękiem"
- przy przedstawianiu nie zapominajmy nazwiska przedstawianej
osoby!!!
- przedstawiając kogoś w pewnym sensie ręczymy za
niego, dlatego uważajmy, aby nie przedstawić osobie na stanowisku,
kogoś za kogo nie możemy ręczyć.
Przedstawiamy się sami:
- jeśli jesteśmy
zmuszeni przedstawić się sami koniecznie musimy dodać kilka słów
o sobie, najlepiej a propos spotkania
- przedstawiając się sami,
nigdy nie podajemy własnych tytułów (klęska - inżynier
Mamoń)
- nie jest przyjęte, aby kobiety same przedstawiały się
mężczyznom, chyba że są dużo starsi.
Przechodzenie na ty:
- możemy poprosić osoby
starsze, aby zwracały się do nas per Ty, nigdy jednak nie możemy
oczekiwać wzajemności
- zawsze przejście na Ty proponuje osoba
o wyższym statusie wg zasady pierwszeństwa
- nawet jeśli
jesteśmy prywatnie na Ty z osobą na wysokim stanowisku, zwracamy
się do niej tytułem (niedopuszczalne jest, aby kierowca zwracał
się do głowy państwa per Lechu)
- bruderszaft umarł śmiercią
naturalną i jest sprzeczny z etykietą
- gdy mówimy o
osobie nieobecnej nie należy nazywać jej tylko po nazwisku, należy
dodawać imię lub tytuł. Mówienie o kimś per Kowalski jest
obraźliwe i wywołuje bardzo negatywne emocje.