Ból zęba powstaje wówczas, gdy ząb się psuje. Proces chorobowy niszczy zewnetrzną warstwę ochronną zęba i dociera aż do nerwów znajdujących się w jego wnętrzu. Powoduje to ból, zwłaszcza przy spożywaniu pokarmów zimnych, gorących lub słodkich.

Przyczyną psucia się zębów (próchnicy) i chorób dziąseł jest płytka nazębna. Jest to cienka warstwa śliny i resztek jedzenia, w której rozwijają się bakterie. Bakteriom służy obecność cukru w jamie ustnej- na przykład w formie cukru rafinowanego, cukru znajdującego się w suszonych owocach, czy nawet w miodzie. Stanowi to jeden z powod.ów, dla których cukier w naszej diecie jest tak szkodliwy. Zby mogą uopornić się na działanie bakterii i cukru, jeśli zawierają fluor lub są nim posmarowane lub pokryte, np. przy regularnym szczotkowaniu pastą zawierającą fluor. Jest to obok utrzymania higieny jamy ustnej i regularnych kontroli u stomatologa jeden z głównych sposobów zapobiegania psuciu się zębów. Ważne jest by dzieci nie traciły zębów mlecznych wskutek próchnicy ani wynikającego z niej powikłania-ropnia dziąsła- przy którm niszczeniu ulega także korzeń zęba. Jeśli dziecko ma ubytek zbyt długo po mlcznym zębie w czasie gdy ząb stały dopiero się rozwija, może on wyrosnąć krzywo.

Czy to jest niebezpieczne?

Ból zęba nie jest groźny o ile natychmiast przystąpimy do leczenia. Brak interwencji może doprowadzić do powstania ropnia dziąsła, powodując uszkodzenie zawiązka zęba stałego lub prowadząc do utraty sąsiedniego zęba.

Co zrobić najpierw?

1. Jeśli dziecko skarży się na ból szczęki, ból ucha lub na pulsujący ból w jamie ustnej, nalezy delikatnie opukać mu zęby małą metalową łyżeczką, żeby zobaczyć czy potrafi umiejscowić  źródło bólu. 

2. Zanim znajdziemy się z dzieckiem u stomatologa, mozna podać aspirynę lub paracetamol dla złagodzenia bólu.

3. Dla złagodzenia bólu mozna tez przyłożyć dziecku do policzka ciepły termofor owinięty ściereczką lub ręcznikiem.

4. Nie należy stosować olejku gożdzikowego ani galaretek znieczulajacych, gdyż mogą one uszkodzić dziąsło.

Czy jest potrzebny lekarz?

Natychmiast należy zgłosić się do stomatologa.

Co może zrobić stomatolog?

stomatolog zbada ząb, żeby ocenić stopień uszkodzenia. Może bedzie trzeba tylko oczyścić zęba i wypełnić ubytek. W wypadku ropnia należy ząb otworzyć i dać ujście ropie. Jeśli nie ma sposobu na uratowanie zęb, zotanie on usunięty, prowdopodobnie przy zastosowaniu znieczulenia ogólnego w zależności od wieku dziecka.

Jak zapobiegac próchnicy?

• Trzeba używać pasty z fluorem-oraz w zalezności od poziomu zawartości w miejscowym źródle wody pitnej-dodawać tabletki lub krople fluorowe do spożywanych napojów przez dziecko. Stomatolog udzieli nam szczegółowych informacji.
• Zapobiegamy rozwijaniu się u dziecka nawyku spożywania słodkich pokarmów przez ograniczenie ilości spożywanego cukru. Nie podajemy mu cukierków, ciastek i herbatników, unikamy pokarów z puszek i napojów gazowanych, które często mają zaskakująco wysoką zawartość cukru.
• Codziennie szczotkujemy dziecku zęby lub nadzorujemy  szczotkowanie zębów u dziecka do szóstego-siódmego roku życia.
• Kiedy dziecko skończy cztery lata, chodzimy z nim raz na pół roku na przegląd do stomatologa. Należy od małego przyzwyczajać dziecko do stomatologa, żeby perspektywa wizyty nie była dlań niczym tajemniczym, ani nie wywoływała panicznego strachu.
• Zachęcamy dziecko do picia dużej ilości wody po spożyciu słodkich pokarmów. Woda natychmiast zmywa z zębów dużą ilość cukru.
• Można porozmawiać ze stomatologiem o uszczelnianiu. Kiedy dziecko ma około siedmiu-ośmiu lat, tylne zęby stałe można uszczelnić warstwą lakieru zawierającego fluor dla zapobiegania powstawaniu próchnicy.